Grafheuvels in Nederland
Een grafheuvel  is een heuvel uit de prehistorie waarin doden een laatste rustplaats kregen. De heuvels werden opgeworpen over menselijke resten (asresten, in een grafkist of urn). Vaak is de grafheuvel daarna nog gebruikt voor het begraven van resten van later overleden mensen.

In Nederland zijn ongeveer 800 grafheuvels bekend.  Deze zijn voornamelijk te vinden in Drenthe, Gelderland, Noord-Brabant, Utrecht en Limburg. Maar ook in Friesland, Groningen, Noord-Holland en Zeeland zijn grafheuvels te vinden. Op de Veluwe en in Drenthe zijn nog veel grafheuvels uit de bronstijd te vinden.
Er waren er veel meer, maar een aantal is verdwenen door afgraving, vernieling, bebossing, erosie enz. Daarnaast worden ook weer nieuwe grafheuvels ontdekt

Alle grafheuvels in Nederland staan op de lijst van archeologische monumenten en genieten bescherming volgens de monumentenwet.

Grafheuvels werden opgeworpen in het Neolithicum, de bronstijd en de ijzertijd en werden op verschillende manieren aangelegd, afhankelijk van de periode:

- In de late steentijd, vroege bronstijd en ijzertijd werden er heuvels opgeworpen met vaak één of meer kransen van palen door de voet van de heuvel;

- De grafheuvels uit de midden en late bronstijd werden aangelegd met daaromheen een greppel, omgeven door een aarden wal en worden ringwalheuvels genoemd;

- In grafheuvels die in de vroege bronstijd zijn opgeworpen bevinden zich soms keien.

Ook de manier waarop doden ter aarde werden besteld verschilde per periode:

- In het Neolithicum werden resten begraven in een kuil, waaroverheen de heuvel werd opgeworpen;

- In de vroege bronstijd werden doden gecremeerd, waarna de asresten in een urn in de heuvel werden bijgezet;

- In de midden bronstijd werd de dode in een uitgeholde boom in de heuvel bijgezet;

- In de late bronstijd vond crematie plaats. De urnen met asresten werden in de heuvel bijgezet;

- In de ijzertijd werd het lijk verbrand en over deze plek werd de heuvel opgeworpen.

De oudste grafheuvels zijn ongeveer 5000 jaar geleden aangelegd bij Apeldoorn.
De grootste grafheuvel van Noordwest-Europa ligt in Arnhem, de Meelworstenberg op het landgoed Warnsborn. De Meelworstenberg is één van de grafheuvels uit de steentijd. Bijzonder is dat rond 1200 voor Christus de overledenen zijn bijgezet in uitgeholde boomstammen.

Grafheuvels komen over de gehele wereld voor en zijn op vele manieren aangelegd.


Een bijzonder en toegankelijke verzameling grafheuvels bevindt zich in de gemeente Veldhoven. Deze zijn opgeworpen in het Neolithicum en de midden bronstijd. Het gaat om 16 gerestaureerde grafheuvels van diverse types.
Voor meer informatie, inclusief een kaart van de locaties: http://nl.wikipedia.org/wiki/Grafheuvels_(Veldhoven)